«پنجره های شکسته - (بخش پایانی: مدل مدیریتی این خانه صاحب دارد)» – كوروش سليمى

img broken windows theory

 * یادآوری : بخش نخست – بينش پنجره هاى شكسته چگونه كار مى كند و چرا؟ (درصورت عدم مطالعه بخش اول پیشنهاد می کنیم ابتدا بخش نخست این مقاله را مطالعه فرمایید.)

 * یادآوری : بخش دوم – مدل پنجره های شکسته (درصورت عدم مطالعه بخش دوم پیشنهاد می کنیم ابتدا بخش نخست این مقاله را مطالعه فرمایید.)

مدل مديريتى اين خانه صاحب دارد:

 

برخلاف مدل پنجره هاى شكسته كه پيام آن براى اكثريت بى طرف بود، پيام مدل اين خانه صاحب دارد، براى گروه در اقليت اما مهم خلاف كاران هميشگى است.

 

پيام اين نظريه مشخص است: اينجا همه چيز تحت كنترل است و مديريت مى شود، هيچ جرمى تحمل نخواهد شد.

 

اما براى ارسال اين پيام چه بايد كرد؟

 

فايده ى نخواهد داشت اين پيام روى بيلبوردها بنويسيد، جان اين پيام بايد ديده شود نه خود آن. براى اين منظور شما بايد با جرايم برخوردى با نمايش بالا داشته باشيد.

 

براى مثال، وقتى فروشگاهى مورد سرقت قرار مى گيرد تعداد قابل توجهى ماشين پليس با چراغ هاى گردان روشن به محل مى فرستيد. البته شما مى دانيد كه سارقان ديگر در محل نيستند و حضور اين همه پليس در آنجا كمكى به دستگيرى مجرم نخواهد كرد، ولى شما پليس ها را براى دستگيرى سارقانى كه مرتكب جرم شده اند نفرستاده ايد بلكه آنها را براى مجرمانى كه هنوز متركب جرم نشده اند فرستاده ايد.

 

نكته ى مهم در اجراى اين مدل، برخورد با جرم است حتا اگر مجرمى براى برخورد كردن وجود نداشته باشد. البته برخورد با جرم بى مجرم، بيشتر نمايش اجتماعى از برخورد است، اما بهرحال اين پيام را به نمايش گذاشته ايد كه اينجا قانون شكنى تحمل نخواهد شد.اين پيام در ذهن مجرمان احتمالى آينده، هزينه ى اقدام مجرمانه را بشدت افزايش مى دهد و به همان نسبت احتمال اقدام به آن را كاهش مى دهد.

 

ارتباط مدل پنجره هاى شكسته و مدل اين خانه صاحب دارد

 

همانطور كه گفته شد، مدل پنجره هاى شكسته، مدلى براى فرهنگ سازى است و پيش نياز و بستر مدل اين خانه صاحب دارد است و بايد پيش از آن اجرا شود.

 

قبل از آنكه ذهنيت عمومى بر اين پايه شكل نگرفته باشد كه وقوع جرم امرى عادى و همگانى نيست، بالا بردن هزينه ى جرم تاثير اندكى خواهد گذاشت، چون مردم خواهند انديشيد كه در جايى كه همه اينكار را مى كنند چند نفر را مى توان كنترل كرد؟

 

وقتى ساحل كثيف و پر از زباله است چه خواهد شد اگر بخواهيم به مردم بگوييم كه اين ساحل صاحب دارد بايد به مردم نشان دهيم كه ما مرتب ساحل را تميز خواهيم كرد اما در آن صورت چه خواد شد؟

 

بيشتر مردم با ديدن مداوم ماشين هاى زباله روب به اين نتيجه خواهند رسيد كه نه تنها همه زباله مى ريزند بلكه مشكلى هم نيست چون صاحب خانه آن را جمع خواهد كرد! در اينصورت حتا اگر جرايم سنگينى براى ريختن زباله وضع شده باشد چندان نگرانى ايجاد نخواهد كرد: مگر چند نفر را مى توانند كنترل كنند؟

 

هيچ قانونى قدرت فرهنگ را ندارد و از پس آن برنمى آيد. اگر فرهنگ عمومى از قانون حمايت نمى كند تنها راه اين است كه فرهنگ در راستاى قانون قرار بگيرد و اينكار تنها با صرف هزينه براى ايجاد خدمات پنهان ممكن مى شود.

 

البته چنين كارى براى ايجاد هر فرهنگى ميسر نيست اما دست كم در زمينه ى ايجاد فرهنگ مدنى و شهروندى آزمون موفق خود را پس داده است.

 

متروى تميز و آراسته بستر ذهنى اى را به دنبال دارد كه مى گويد : وقتى اينجا همه قوانين فرهنگى را رعايت مى كنند هرگز در سطحى نيست كه بتوان جرايم كيفرى را در آن عادى دانست.

 

جالب است كه اين پيام نه بصورت يك تصميم بلكه بصورت واكنش طبيعى از پليس و مسئولان نيويورك و مجرمان دريافت شد و مفهوم بستر مناسب هم همين است.

 

اما كدام مدل براى كدام جرم؟

 

تصور مى كنم بسيار واضح است كه بگوييم در برخورد با جرايم و ناهنجارى هاى فرهنگى بهترين روش برخورد مدل پنجره هاى شكسته است و در برخورد با جرايم كيفرى بايد مدل اين خانه صاحب دارد را اجرا كرد.

 

اگرچه اجراى مدل پنجره هاى شكسته هزينه ى زيادى دارد اما بدون شك درمقابل منافع آن بصرفه است، هـمچنين تجربه نشان داده است با شكل گيرى فرهنگ مناسب زمينه ى وقوع جرايم كيفرى تغيير مى كند و آمار آن بشدت كاهش پيدا مى كند.

 

نكته:

 

وقتى مدل اين خانه صاحب دارد در بستر مدل پنجره هاى شكسته اجرا مى شود، برخورد با جرم باید از نمايش بالايى برخودار باشد.

 

اين نمايش بايد بقدرى پر سر و صدا باشد كه در كنار ارسال پيام اين خانه صاحب دارد اين پيام را هم ارسال كند كه اينجا وقوع جرم امرى عادى نيست و همه ى ما را بهت زده كرده است تا به اين ترتيب از مدل پنجره هاى شكسته هم حمايت كرده باشد.

 

اگرچه مثال هاى اين نوشتار مربوط به مديريت كلان شهرى بود اما شما مى توانيد اين دو مدل را در مديريت مجموعه هاى كوچكتر نظير شركت خودتان هم اجرا كنيد.

 

عشق و سپاس

 کوروش سلیمی

 

  img telegram join2